Građevinski sektor u Srbiji: broj zahtjeva za dozvole porastao 6 posto, izdato manje dozvola

U 2025. godini podneseno 162.746 zahtjeva, dok je izdato 29.713 dozvola – vrijednost radova pala na 1.052 milijarde dinara (oko 9 milijardi eura)

Prema podacima Nacionalne alijanse za lokalni ekonomski razvoj (NALED), građevinski sektor u Srbiji zabilježio je u 2025. godini rekordan broj podnesenih zahtjeva za građevinske dozvole – ukupno 162.746, što je 6 posto više nego prethodne godine. Paralelno sa rastom broja zahtjeva, prijavljena potencijalna vrijednost projekata također je porasla za približno isti procenat, što ukazuje na nastavak investicione aktivnosti.

Međutim, zvanična statistika pokazuje pad u broju izdatih građevinskih dozvola. U 2025. godini izdato je ukupno 29.713 dozvola, što je 2 posto manje u odnosu na prethodnu godinu. Vrijednost građevinskih radova prema izdatim dozvolama iznosila je 1.052 milijarde dinara (nešto manje od 9 milijardi eura, odnosno oko 17,5 milijardi maraka), što predstavlja pad od 4 posto u nominalnom iznosu u odnosu na 2024. godinu. Ovaj pad je još izraženiji kada se uzme u obzir uticaj inflacije, koja je dodatno umanjila realnu vrijednost investicija.

Stanogradnja je djelimično ublažila negativan trend, jer je broj izdatih dozvola za stambene jedinice u 2025. godini iznosio 40.021, što je 1 posto više nego u prethodnoj godini. Najveći rast zabilježen je kod zahtjeva za lokacijske uslove, gdje je podneseno 20.923 zahtjeva, što je rast od gotovo 8 posto u odnosu na 2024. godinu i najviši nivo u posljednjih pet godina.

Prema analizi NALED-a, efikasnost lokalnih samouprava u izdavanju dozvola je opala: u 2025. godini riješeno je 94,6 posto predmeta, naspram 97 posto u 2024. godini. Najefikasniji gradovi bili su Sremska Mitrovica, Sombor i Kruševac, dok su među opštinama prednjačili Bogatić, Apatin i Ćuprija. Lokacijski uslovi su u prosjeku izdavani u roku od 21 dan, dok se na građevinske dozvole čekalo prosječno 8 dana u opštinama i oko 10 dana u gradovima. Na upotrebne dozvole prosječno se čekalo 13 dana.

Elektronski sistem za izdavanje građevinskih dozvola, uspostavljen 2016. godine, ostaje ključan za transparentnost i efikasnost procesa. NALED preporučuje dalje digitalizovanje urbanističkog planiranja i uspostavljanje Centralnog registra planskih dokumenata, što bi dodatno unaprijedilo prostorno i urbanističko planiranje kroz projekat E-Prostor.

Analiza pokazuje i da se dvije petine lokalnih samouprava suočava sa kašnjenjima u izdavanju dozvola, izraženijim u gradovima (46 posto) nego u opštinama (38 posto). Oko 11,7 posto zahtjeva vraćeno je na doradu, što dodatno usporava proces. NALED ističe da su najbolji rezultati ostvareni u posljednjem kvartalu 2025. godine, te se očekuje nastavak pozitivnog trenda i tokom 2026. godine, uz preduslov nastavka digitalizacije i unapređenja procedura.