Bliskoistočni sukob izazvao otkazivanje desetina hiljada letova i udvostručio cijene goriva

Vazdušna čvorišta Dubai, Abu Dabi i Doha dnevno obavljala 3.000 letova, a poremećaji ostavili stotine hiljada putnika bez alternativnih ruta

Sukob u regionu Bliskog istoka ozbiljno je poremetio globalni vazdušni saobraćaj, sa posebnim uticajem na tranzitna čvorišta u Zalivu, među kojima su Dubai, Abu Dabi i Doha. Prema dostupnim podacima, Međunarodni aerodrom u Dubaiju (DXB) je tokom 2024. godine opslužio više od 92 miliona putnika, čime je postao najprometniji aerodrom na svijetu za međunarodne letove.

U kombinaciji sa aerodromima u Abu Dabiju i Dohi, ovi centri su svakodnevno obavljali više od 3.000 letova, a većinu tih operacija realizovali su domaći prevoznici Emirati, Etihad i Qatar Airways. Međutim, aktuelni sukob doveo je do zatvaranja vazdušnog prostora, raketnih i dron napada te blokade Ormuskog moreuza, što je rezultiralo prizemljivanjem aviona, otkazivanjem desetina hiljada letova i udvostručenjem cijena avio-goriva. Stotine hiljada putnika širom svijeta ostale su zarobljene ili su morale tražiti alternativne rute putovanja.

Model zalivskih avio-prevoznika, izgrađen na tranzitnim čvorištima koja efikasno povezuju Evropu, Sjevernu Ameriku i Aziju, godinama je omogućavao ekonomičan prevoz na duge relacije zahvaljujući modernim flotama i strateškoj lokaciji. Takav koncept doveo je do snižavanja cijena avionskih karata i otvaranja novih tržišta, ali je sada ozbiljno ugrožen dugotrajnim nestabilnostima u regionu.

Stručnjaci upozoravaju da bi produženi sukob mogao trajno narušiti percepciju sigurnosti i stabilnosti ovih čvorišta, što bi odvratilo putnike od presedanja u Dubaiju, Abu Dabiju i Dohi, ali i podiglo globalne cijene avionskih karata. Evropske i američke avio-kompanije pokušale su da ublaže posljedice preusmjeravanjem letova na alternativne destinacije, ali trenutno ne postoji adekvatna zamjena za kapacitete koje nude zalivski prevoznici.

Prema ocjenama analitičara, budućnost modela tranzitnih čvorišta u Zalivu zavisiće isključivo od trajanja i intenziteta sukoba, dok se globalni avio-sektor suočava sa značajnim izazovima u pogledu operativne stabilnosti, cijena goriva i povjerenja putnika.