Cijene hrane u Evropi porasle zbog poskupljenja energije i nafte u 2024. godini

Najveći rast troškova hrane zabilježen u baltičkim državama i istočnoj Evropi, zavisnost od uvoza utiče na inflaciju

Prema najnovijim ekonomskim analizama, cijene hrane u Evropi nastavile su rasti tokom 2024. godine usljed povećanja cijena energije i nafte na svjetskom tržištu. Baltičke države – Estonija, Latvija i Litvanija – te zemlje istočne Evrope pokazale su najveću izloženost rastu cijena zbog velike zavisnosti od uvoza i osjetljivosti na promjene cijena sirovina.

Podaci pokazuju da su troškovi hrane u nekim evropskim državama porasli i do 20 posto, dok su pojedine zemlje zapadne Evrope, poput Njemačke i Francuske, zabilježile umjereniji rast zahvaljujući snažnijim domaćim poljoprivrednim sektorima i većim zalihama osnovnih prehrambenih proizvoda. U baltičkim državama, uvoz hrane čini više od 30 posto ukupne potrošnje, dok se energija i nafta koriste kao ključne komponente u lancu snabdijevanja hranom, što dodatno povećava krajnje cijene za potrošače.

Povećanje cijena energije i goriva direktno je uticalo na troškove transporta i prerade hrane, a rast cijena nafte na globalnom tržištu dodatno je pritisnuo evropske ekonomije. Prema zvaničnim podacima, cijena nafte dostigla je najviši nivo u posljednje dvije godine, što se odrazilo na sve faze proizvodnje i distribucije hrane.

Analitičari naglašavaju da su zemlje s većim učešćem domaće proizvodnje hrane, kao što su Poljska i Rumunija, bolje amortizirale uticaj globalnih poremećaja. S druge strane, ekonomski slabije zemlje, sa manjim poljoprivrednim kapacitetima i većom zavisnošću od uvoza iz Rusije i Ukrajine, suočile su se s dvocifrenim rastom cijena osnovnih prehrambenih artikala.

Ekonomski eksperti ističu da je inflacija hrane u Evropi jedan od ključnih izazova za domaćinstva sa nižim prihodima, posebno u zemljama gdje je prehrana najveća stavka u potrošačkoj korpi. Prema analizi, očekuje se da će se trend rasta cijena nastaviti dok god ostanu visoke cijene energije i sirovina na globalnom tržištu.

Zemlje članice Evropske unije razmatraju mjere podrške najugroženijim segmentima stanovništva kroz subvencije ili privremeno smanjenje poreza na osnovne prehrambene proizvode. Ove mjere imaju za cilj ublažiti efekte rasta cijena i spriječiti dalje pogoršanje životnog standarda građana.