Pravoslavni vjernici obilježavaju Veliku srijedu širom Bosne i Hercegovine

Velika srijeda, treći dan Velike sedmice, donosi posebne običaje i molitve, dok se u crkvama širom zemlje obavlja pomazanje osvećenim uljem.

Pravoslavni vjernici u Bosni i Hercegovini danas obilježavaju Veliku srijedu, treći dan Velike sedmice, koja u hrišćanskoj tradiciji ima posebno mjesto uoči proslave Vaskrsa. Ovaj dan posvećen je sjećanju na Judinu izdaju i ženu koja je uljem pomazala Hristove noge, a u crkvama se vrši sveta tajna jeleosvećenja, tokom koje se vjernici pomazuju osvećenim uljem u znak molitve za zdravlje.

Prema predaji, tokom Velike srijede pravoslavci posebno poštuju običaje vezane za post, molitvu i suzdržanost od svakodnevnih aktivnosti, naročito ručnih radova poput šivenja, što se smatra produžetkom običaja iz Cvetne sedmice. U pojedinim dijelovima zemlje, naročito u istočnoj Bosni, prisutno je i vjerovanje da se na ovaj dan u dom unosi burijan, tradicionalna biljka kojoj se pripisuje zaštitna uloga protiv zla i bolesti, ali i primjena u narodnoj medicini.

U domaćinstvima koja su u žalosti, jaja se tokom ove sedmice tradicionalno boje u crnu boju i nazivaju se “kaluđeri”, čime se simbolizuje poštovanje prema preminulim članovima porodice. Vjernici se tokom Velike srijede okupljaju na bogosluženjima, sjećajući se posljednjih dana života Isusa Hrista, njegove izdaje, hapšenja i stradanja na krstu.

Vjerski službenici podsjećaju da se tokom cijele Velike sedmice, a naročito na Veliku srijedu, strogo poštuje post te izbjegavaju veselja, pranje veša i drugi poslovi, kako bi se očuvao duh pokajanja i pripreme za dolazak Vaskrsa. Posebno se naglašava značaj zajedničke molitve i učešća u crkvenim obredima.

“Velika srijeda je vrijeme kada se vjernici podsjećaju na važnost oprosta, smirenosti i duhovnog obnavljanja. Pomazanje osvećenim uljem smatra se ljekovitim i za tijelo i za dušu”, naveo je jedan od pravoslavnih sveštenika u razgovoru sa vjernicima nakon bogosluženja.

Istovremeno, stručnjaci za narodnu tradiciju napominju da su običaji vezani za biljke poput burijana dio šireg kulturnog nasljeđa i često simbolizuju želju za zdravljem, plodnošću i zaštitom doma. “Unos burijana u kuću na Veliku srijedu ima dublje korijene u narodnim vjerovanjima, a povezuje se i s magijskim praksama zaštite od zla”, ističu etnolozi.

Velika sedmica, koja je započela u ponedjeljak, vrijeme je intenzivnog posta i duhovne pripreme, a završava se Vaskrsom, najvećim hrišćanskim praznikom. Očekuje se da će i narednih dana bogosluženja i vjerski običaji biti u centru pažnje vjernika širom Bosne i Hercegovine.