Primjena novog EES sistema na granicama EU: putnici upozoreni na moguće gužve tokom praznika

Od 10. aprila 2024. godine na granicama šengenskog prostora uvodi se obavezno biometrijsko evidentiranje ulaska i izlaska, što može izazvati duža čekanja prema Mađarskoj i Hrvatskoj.

Novi sistem ulaska i izlaska iz Evropske unije (EES) počinje sa punom primjenom 10. aprila 2024. godine na svim graničnim prelazima šengenskog prostora, što će direktno uticati na državljane Bosne i Hercegovine i regiona koji planiraju putovanja tokom predstojećih praznika. Prema podacima zvaničnih institucija, očekuje se da će najviše gužvi biti na prelazima prema Mađarskoj i Hrvatskoj, dok bi i prelazi prema Rumuniji mogli biti opterećeni.

EES sistem donosi nove protokole identifikacije, uključujući obavezno uzimanje otisaka prstiju i fotografisanje svakog putnika prilikom ulaska u šengensku zonu, što zamjenjuje dosadašnje pečatiranje pasoša. Softver automatski računa dozvoljeni boravak, maksimalno 90 dana u periodu od 180 dana, a svi podaci se elektronski evidentiraju kako bi se olakšala kontrola i spriječila zloupotreba prava boravka.

“Postupak evidentiranja uključuje kontrolu pasoša, fotografisanje i davanje otisaka četiri prsta pri svakom ulasku, dok se prilikom izlaska vrši još jedna provjera identiteta”, objašnjavaju iz Nacionalne asocijacije turističkih agencija. “Sistem automatski upisuje datume ulaska i izlaska, te evidentira svaki boravak. U slučaju prekoračenja dozvoljene dužine boravka, ulazak u šengenski prostor može biti onemogućen.”

Zbog složenijih procedura i očekivanog većeg broja putnika tokom proljetnih i uskršnjih praznika, stručnjaci savjetuju građanima da planiraju raniji polazak, najmanje dva do tri sata prije uobičajenog vremena. Posebno se preporučuje korištenje digitalnih alata i aplikacija, poput nove platforme “Travel to Europe”, koja je trenutno dostupna kao pilot projekat u Švedskoj i Portugalu, a ima za cilj ubrzavanje procesa identifikacije.

“Putnicima se savjetuje da pažljivo provjere rok važenja svojih putnih isprava – pasoš mora biti važeći najmanje tri mjeseca nakon planiranog datuma povratka iz šengenskog prostora. Također, preporučuje se redovno praćenje informacija o stanju na graničnim prelazima putem zvaničnih kamera i saobraćajnih izvještaja”, navode iz udruženja turističkih agencija.

Vozačima i prevoznicima preporučuje se dodatno vrijeme za prelazak granice, posebno na prelazima koji su tradicionalno najopterećeniji tokom prazničnih i ljetnih migracija. Za prelaze prema Grčkoj se, prema trenutnim procjenama, ne očekuju značajnije gužve.

Nadležne institucije napominju da će se novi sistem primjenjivati na sve državljane trećih zemalja, uključujući Bosnu i Hercegovinu, koji putuju bez viznog režima u šengensku zonu. Cilj EES sistema je unapređenje sigurnosti granica i efikasnija kontrola migracija, ali i pouzdana evidencija dozvoljenog boravka stranih državljana.

Građanima se savjetuje da prije putovanja provjere sve potrebne dokumente i informišu se o aktuelnom stanju na graničnim prelazima kako bi izbjegli duža zadržavanja. Novi protokoli, iako zahtijevaju dodatno vrijeme, predstavljaju standardizaciju procedura u cilju povećanja sigurnosti i transparentnosti na granicama Evropske unije.