Opsada Sarajeva počela 1992. godine: 1.425 dana pod neprekidnom vatrom

Prve žrtve bili su Suada Dilberović i Olga Sučić na mostu Vrbanja, dok je tokom opsade poginulo 11.541 građana, među njima 1.601 dijete

Na današnji dan 1992. godine započela je opsada Sarajeva, koja je trajala 1.425 dana i ostala upisana kao najduža opsada jednog glavnog grada u modernoj historiji. Prvi smrtonosni incident zabilježen je na mostu Vrbanja, gdje su snajperskim hicima ubijene Suada Dilberović i Olga Sučić, što je označilo početak četverogodišnjeg stradanja stanovnika Sarajeva.

Prema podacima nadležnih institucija, oko 350.000 građana Sarajeva bilo je izloženo svakodnevnoj vatri iz različitih vrsta oružja, uključujući artiljeriju, minobacače i snajperske puške, sa položaja smještenih u okolnim brdima. Prosječno je na grad padalo 329 granata dnevno, dok je ukupno ispaljeno oko 50.000 tona artiljerijskih projektila.

Stradanje civila bilo je obilježeno masakrom na pijaci Markale u februaru 1994. godine, kada je granata ispaljena sa položaja sjeverno od grada usmrtila 68 Sarajlija. Tokom cijele opsade, život je izgubilo 11.541 građana, među njima 1.601 dijete, dok su mnogi ranjeni ili trajno osakaćeni. Mnogi građani izgubili su život pokušavajući doći do osnovnih namirnica ili prelazeći raskrsnice koje su bile izložene snajperskoj vatri.

Vojne formacije tadašnje Jugoslovenske narodne armije, a kasnije jedinice Vojske Republike Srpske, imale su u okolini Sarajeva raspoređeno oko 120 minobacača i 250 tenkova. Prema presudama međunarodnih sudova, njihove jedinice su sistematski granatirale civilne ciljeve s ciljem zastrašivanja i demoralizacije stanovništva, kao i prisiljavanja vlasti na političke ustupke.

“Opsada Sarajeva pokazala je otpornost i prkos građana koji su se suočili s neviđenim izazovima, ali i kreativnost u pokušaju da prežive bez osnovnih uslova za život,” izjavio je jedan od preživjelih stanovnika tokom obilježavanja godišnjice. Historičari navode da su posljedice opsade trajne, kako za fizičku infrastrukturu grada, tako i za psihosocijalno zdravlje preživjelih.

Međunarodna zajednica je tokom opsade pružala humanitarnu pomoć, ali kopneni i zračni koridori često su bili blokirani ili pod vatrom. Opsada je okončana potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma krajem 1995. godine. Danas se 6. april obilježava kao dan sjećanja na početak opsade i odaje počast stradalim i preživjelim građanima Sarajeva.