Japanski naučnici razvili molekulu PA-915 koja smanjuje simptome anksioznosti i depresije kod miševa

Istraživanja na univerzitetima u Osaki, Kobeu i Hamamacu ukazuju na potencijalnu novu terapiju za poremećaje povezane sa stresom, s dugotrajnim efektima i bez ozbiljnih nuspojava.

Tim japanskih naučnika sa univerziteta u Osaki, Kobeu i Hamamacu objavio je da je eksperimentalna molekula PA-915 značajno umanjila anksiozno i depresivno ponašanje kod laboratorijskih miševa izloženih visokom nivou stresa, navodi se u nedavno objavljenoj studiji u stručnom časopisu za psihijatriju. Istraživanje je sprovedeno tokom 2023. godine u laboratorijama u Osaki i Kobeu, gdje su timovi predvođeni profesorima Jusukeom Šintanijem i Acuko Hajata-Takano razvili mali nepeptidni molekul koji blokira PAC1 receptore povezane sa stresnom osom u mozgu.

Prema navodima istraživača, PA-915 je testiran na miševima koji su bili izloženi različitim oblicima stresa, uključujući ponovljene socijalne konflikte, izolaciju i administraciju hormona kortikosterona. Kod ovih životinja uočen je porast simptoma sličnih ljudskoj depresiji i anksioznosti, dok je primjena PA-915 dovela do smanjenja vremena nepokretnosti u testovima prisilnog plivanja, poboljšanja ponašanja u lavirintu i boljih rezultata u testovima prepoznavanja objekata.

“PA-915 je pokazao brzo i dugotrajno antidepresivno i anksiolitičko djelovanje kod miševa izloženih hroničnom stresu, bez uobičajenih nuspojava kao što su hiperaktivnost, zavisnost ili kognitivni poremećaji”, navodi se u saopćenju naučnog tima. Tokom osam sedmica nakon jedne doze, zabilježeni su pozitivni rezultati u testovima preferencije saharoze, što je usporedivo sa efektima poznatih lijekova poput ketamina.

PA-915 nije izazvao promjene u ponašanju kod miševa koji nisu bili izloženi stresu, što ukazuje na selektivnost u djelovanju i potencijalno viši stepen sigurnosti. “Naši rezultati sugeriraju da blokiranje PAC1 receptora može biti efikasan pristup u liječenju depresivnih i anksioznih poremećaja povezanih sa stresom”, istaknuto je u izvještaju istraživača.

Stručnjaci za mentalno zdravlje u Bosni i Hercegovini navode da bi ovakva otkrića mogla predstavljati značajan iskorak u terapiji poremećaja koji pogađaju sve veći broj građana, posebno nakon globalnih događaja koji su pojačali stres i anksioznost u populaciji. “Svako novo rješenje koje nudi dugotrajne efekte bez ozbiljnih nuspojava predstavlja potencijalnu prekretnicu u psihijatriji”, izjavila je dr. Sanela Kovačević, specijalista psihijatrije iz Sarajeva.

Prema planovima istraživačkog tima, naredni koraci uključuju dodatna testiranja na drugim životinjskim modelima, kako bi se potvrdila sigurnost i efikasnost molekule. Ukoliko rezultati ostanu pozitivni, očekuje se pokretanje kliničkih ispitivanja na ljudima, što bi moglo otvoriti put za razvoj nove generacije lijekova za anksioznost i depresiju.

Prevalencija anksioznih i depresivnih poremećaja u Bosni i Hercegovini, prema podacima stručnih udruženja, raste iz godine u godinu, a dostupne terapije često su povezane sa brojnim nuspojavama ili ograničenom efikasnošću. Otkrića iz Japana bude nadu u napredak ka inovativnim rješenjima koja bi mogla unaprijediti kvalitet života oboljelih osoba. Stručnjaci ističu da je potrebno nastaviti sa temeljnim istraživanjima i pratiti razvoj ovakvih terapija, uz nadu da bi u budućnosti mogle postati dostupne i građanima Bosne i Hercegovine.