Poljska ekonomija prestigla Švicarsku sa BDP-om od 1.000 milijardi dolara

Godišnji rast od 3,8 posto od ulaska u EU, udio mladih sa diplomom porastao na 50 posto

Poljska je ostvarila historijski ekonomski preokret, zauzevši poziciju dvadesete najveće ekonomije svijeta sa godišnjim bruto domaćim proizvodom (BDP) većim od 1.000 milijardi dolara (oko 1,75 biliona maraka). Ovim rezultatom Poljska je, prema zvaničnim analizama, prestigla Švicarsku po ukupnoj veličini ekonomije, što označava značajan napredak u odnosu na stanje iz 1989. godine, kada su prihodi građana iznosili tek desetinu zapadnonjemačkih plata, a zemlja bila pogođena nestašicom osnovnih namirnica.

Nakon ulaska u Evropsku uniju 2004. godine, poljska ekonomija bilježi prosječni godišnji rast od 3,8 posto, što je dvostruko više od evropskog prosjeka od 1,8 posto. Ekonomski analitičari ističu da je ključni faktor ovog uspjeha bila izgradnja snažnog institucionalnog okvira, uključujući nezavisne sudove i efikasnu antimonopolsku regulaciju, čime je spriječena dominacija korupcije i oligarha, karakteristična za neke druge postkomunističke zemlje.

Poljska je, zahvaljujući članstvu u EU, imala pristup milijardama eura fondova za razvoj i modernizaciju, uz mogućnost ulaska na jedinstveno evropsko tržište. Kroz politički konsenzus i jasno definisan strateški cilj, zemlja je usvojila zapadnoevropske ekonomske i pravne norme, što je dodatno ubrzalo proces konvergencije sa razvijenim državama.

Prema profesoru Marcin Pjatkovskom sa Varšavskog univerziteta Kozminski, kombinacija otvaranja visokog obrazovanja za šire slojeve stanovništva i rast broja mladih sa univerzitetskom diplomom—danas ih je polovina—bila je odlučujuća za privlačenje investitora. “Mladi Poljaci su, na primjer, bolje obrazovani od mladih Nijemaca, ali zarađuju upola manje od njih, što je privlačna kombinacija za strane investicije”, navodi Pjatkovski.

Primjer uspješnog poduzetništva u Poljskoj je kompanija Solaris, osnovana 1996. godine u Poznanju, koja danas ima tržišni udio od oko 15 posto na evropskom tržištu električnih autobusa. Rizična odluka da se 2011. godine pokrene proizvodnja električnih autobusa omogućila je ovoj firmi da postane tehnološki lider, ispred konkurencije iz zapadne Evrope.

Poljski ekonomski model, temeljen na institucionalnim reformama, otvorenosti tržišta i ulaganju u obrazovanje, prepoznat je kao primjer uspješne tranzicije sa direktnim benefitima za građane. Ekonomski rast i diverzifikacija privrede pozicionirali su Poljsku kao jednog od lidera rasta unutar Evropske unije.