Prihodi od indirektnih poreza u BiH porasli za 169 miliona maraka u prva tri mjeseca 2026.

Ukupno prikupljeno 2,92 milijarde maraka, rast od 6,14 posto, ali realna kupovna moć građana i dalje pod pritiskom inflacije

Uprava za indirektno oporezivanje Bosne i Hercegovine zabilježila je u prva tri mjeseca 2026. godine prihode od indirektnih poreza u iznosu od 2,92 milijarde maraka (oko 1,49 milijardi eura), što je za 169 miliona maraka ili 6,14 posto više u odnosu na isti period prethodne godine, kada su prihodi iznosili 2,751 milijardu maraka. Samo u martu 2026. godine prikupljeno je 1,034 milijarde maraka, što predstavlja povećanje od 85 miliona maraka, odnosno 8,96 posto više nego u martu 2025. godine.

Prema riječima ekonomskog analitičara Faruka Hadžića, ovaj rast na prvi pogled signalizira snažnu fiskalnu dinamiku, ali detaljna analiza pokazuje da je povećanje prije svega rezultat cjenovnih efekata i zadržane nominalne potrošnje. Zvanični podaci pokazuju da je u istom periodu izvršen povrat PDV-a u iznosu od 516 miliona maraka, što znači da su neto prihodi za raspodjelu iznosili 2,403 milijarde maraka, uz rast od 8,75 posto. Time je javni sektor ostvario još izraženiji rast u neto iznosu, što upućuje na stabilnu fiskalnu bazu.

Iako je zvanična inflacija pala na gotovo četiri posto, rast prihoda od indirektnih poreza iznad šest posto ukazuje na odgođeni efekt inflacije, pri čemu cijene ostaju na povišenom nivou iz prethodnog perioda. “Građani ne troše nužno više u realnom smislu, ali izdvajaju veće iznose zbog skupljih proizvoda i usluga”, ističe Hadžić.

Ekonomski stručnjak i federalni zastupnik Admir Čavalić smatra da je ovakav trend očekivan s obzirom na efekat inflacije na prihode od indirektnih poreza, koji su direktno vezani za potrošnju. “U pozadini, realna kupovna moć građana opada”, naglašava Čavalić. Slično mišljenje ima i ekonomistkinja Svetlana Cenić, koja smatra da s obzirom na nivo inflacije i porast uvoza, ovo povećanje nije veliko te postavlja pitanje hoće li dodatni prihodi biti iskorišteni za ublažavanje posljedica inflacije i podršku sektorima poput poljoprivrede.

Sredstva prikupljena od PDV-a, akciza, carina i drugih indirektnih poreza uplaćuju se na Jedinstveni račun UIO, iz kojeg se najprije izdvajaju rezerve za povrat poreza. Nakon povrata, dio sredstava se koristi za finansiranje institucija na državnom nivou, a preostali iznos raspodjeljuje se entitetima i Brčko distriktu prema posljednjim važećim koeficijentima: Federacija BiH 62,01 posto, Republika Srpska 34,44 posto i Brčko distrikt 3,55 posto.

Iako su budžetski prihodi značajno porasli, ekonomski stručnjaci upozoravaju na nastavak pritiska na kupovnu moć građana i potrebu za odgovornim korištenjem dodatnih sredstava u javnom sektoru.