Cijena nafte porasla na 118 dolara, EU razmatra mjere za ublažavanje energetskog šoka

Brent nafta dostigla 118 dolara po barelu, cijena gasa u Evropi dvostruko viša od početka sukoba, lideri traže privremene fiskalne mjere

Evropska unija razmatra hitne mjere za ublažavanje rasta cijena energenata izazvanih eskalacijom sukoba na Bliskom istoku i zatvaranjem Ormuskog moreuza. Cijena brent nafte dostigla je 118 dolara (oko 206 maraka) po barelu nakon iranskih napada na energetske objekte u Kataru i Saudijskoj Arabiji. Istovremeno, cijena gasa u Evropi porasla je na dvostruko viši nivo u poređenju sa početkom sukoba 28. februara, pokazuju aktuelni tržišni podaci.

Evropski lideri okupljeni na samitu u Briselu naglašavaju potrebu za brzim i ciljanima mjerama kako bi se suzbio udar na evropsku privredu i potrošače. Prema dostupnim analizama, Evropska komisija je dobila zadatak da hitno predloži paket privremenih mjera za ublažavanje rasta cijena uvoznih fosilnih goriva. Predsjednica Komisije Ursula fon der Lajen istakla je mogućnost izmjena sistema trgovine emisijama (ETS), smanjenja poreza na energente ili povećanja državne pomoći industriji.

Međutim, pojedine članice izražavaju zabrinutost da fiskalne mjere, poput smanjenja poreza, mogu biti ograničene zbog povećanih državnih izdataka za odbranu. Također se upozorava da povećanje državne pomoći može produbiti ekonomske razlike između bogatijih i siromašnijih članica Unije. Unutar EU i dalje postoje različita mišljenja oko reforme ETS sistema, gdje dio država traži olakšice za industriju, dok Španija i Holandija insistiraju na očuvanju strogih pravila.

Osim energetskih tema, samit u Briselu uključuje i jačanje odbrambene sposobnosti Unije te napredak u oblasti migracija i azila. Očekuje se da će lideri tokom današnjeg sastanka detaljno razmotriti mogućnosti za fiskalnu intervenciju i brzo implementirati privremene mjere koje mogu amortizirati udar viših cijena nafte i gasa na evropsku privredu.

Prema procjenama, trenutni nivo cijena goriva znači da će prosječni potrošač u Evropi ove godine potrošiti dodatnih 220 eura (oko 430 maraka) na gorivo, što dodatno opterećuje kućne budžete i poslovne subjekte. Dok dugoročno Unija planira razvoj domaće niskougljenične proizvodnje energije, kratkoročne opcije ostaju ograničene usljed poremećaja na svjetskim tržištima i geopolitičke nestabilnosti.