HPV vakcina značajno smanjuje rizik od raka grlića materice

Najveću zaštitu pruža kada se primi prije 17. godine, pokazuje opsežno evropsko istraživanje

Najnovije evropsko istraživanje, koje je pratilo više od 900.000 djevojčica i mladih žena u Švedskoj tokom 18 godina, otkrilo je da HPV vakcina bitno smanjuje rizik od razvoja raka grlića materice. Ovi rezultati su posebno važni za žene i roditelje djevojčica, jer pravovremena vakcinacija može biti ključna za prevenciju jednog od najčešćih i najopasnijih oblika raka kod žena.

Rak grlića materice je maligna bolest koja se najčešće javlja kao posljedica dugotrajne infekcije humanim papiloma virusom (HPV). HPV je rasprostranjen virus koji se prenosi intimnim kontaktom, a većina ljudi ga doživi barem jednom tokom života, često bez simptoma. U većini slučajeva tijelo samo eliminiše virus, ali neki visokorizični tipovi HPV-a, posebno tipovi 16 i 18, mogu ostati prisutni godinama i uzrokovati promjene koje povećavaju rizik od raka.

Istraživanje je pokazalo da su djevojčice koje su primile HPV vakcinu prije 17. godine imale čak četiri puta manji rizik od razvoja raka grlića materice u poređenju s onima koje nisu vakcinisane. “Djevojčice koje su vakcinisane prije 17. godine imale su znatno manju vjerovatnoću da kasnije razviju rak grlića materice”, izjavila je dr Jiayao Lei, jedna od voditeljica studije. Vakcinacija nakon 17. godine također pruža određeni nivo zaštite, ali je učinak manji.

Važno je napomenuti da HPV vakcina sprječava infekciju virusom, ali ne može izliječiti već postojeću infekciju. Zato su školski programi imunizacije, koji omogućavaju vakcinaciju prije početka seksualne aktivnosti, najefikasniji način zaštite. “Vakcinacija je najdjelotvornija kada se sprovede prije izlaganja virusu, jer tada imuni sistem može razviti najbolju zaštitu”, naglašava dr Shiqiang Wu.

Osim raka grlića materice, HPV može izazvati i druge vrste karcinoma, uključujući rak grla, anusa, vagine, vulve i penisa. Zato se vakcinacija preporučuje i djevojčicama i dječacima.

Jedna od prednosti HPV vakcine je dugotrajnost zaštite – praćenje tokom 18 godina nije pokazalo smanjenje efekta kod vakcinisanih osoba. Ipak, redovni ginekološki pregledi i dalje su važni, jer nijedna zaštita nije stopostotna.

Za roditelje i žene koje razmišljaju o imunizaciji, preporučuje se razgovor s izabranim ljekarom o mogućnostima i optimalnom vremenu za vakcinaciju. Za tačnu dijagnozu i savjet obratite se ljekaru.