Lupus: promjene na koži kao prvi znak upozorenja kod žena

Promjene na koži, kosi i noktima često su rani pokazatelji lupusa, posebno kod žena u reproduktivnom dobu

Lupus je hronična autoimuna bolest koja najčešće pogađa žene između 15. i 45. godine života, a prvi simptomi često se pojavljuju upravo na koži, kosi i noktima. Pravovremeno prepoznavanje ovih promjena može biti ključ za rano otkrivanje i uspješno liječenje, čime se smanjuje rizik od ozbiljnijih komplikacija.

Kožne promjene kod lupusa uglavnom se javljaju na dijelovima tijela izloženim suncu, kao što su lice, usne, teme, uši, vrat, šake, ruke i noge. Izlaganje ultraljubičastim zracima može dodatno pogoršati simptome, pa je zaštita od sunca posebno važna za žene s ovim stanjem. Kod nekih žena promjene mogu nastati i na zaštićenim dijelovima tijela, uključujući leđa, grudi, zadnjicu i dojke. U određenim slučajevima, ranice ili ulceracije mogu se javiti na sluznici usne šupljine, nosa ili genitalne regije, što može otežati svakodnevne aktivnosti.

Jedan od najprepoznatljivijih znakova lupusa je takozvani “leptir osip”, odnosno crvenilo preko nosa i obraza, koji može biti praćen otokom oko očiju i pogoršava se nakon boravka na suncu. Kod nekih žena javljaju se diskoidne lezije – zadebljale, ljuskaste promjene na koži – koje mogu trajati godinama i ostaviti trajne ožiljke. Posebno kod osoba tamnije puti, nakon povlačenja ovih promjena mogu ostati tamne ili svjetlije fleke.

Lupus može uticati i na kosu i nokte. Kosa, posebno uz liniju čela, može postati suha, krta i sklona pojačanom opadanju, što dovodi do prorjeđenja i gubitka vlasi. Ovakvo stanje može zahvatiti i obrve ili trepavice. “U mnogim slučajevima, kada se bolest stavi pod kontrolu, dolazi do ponovnog rasta kose”, ističe dr Ivana Petrović, dermatolog. Kod diskoidnog lupusa mogu se razviti ožiljci na tjemenu koji uzrokuju trajni gubitak kose, pa je rano liječenje izuzetno važno.

Nokti kod žena s lupusom često postaju lomljivi, skloni pucanju i mogu promijeniti boju ili se djelimično odvojiti od podloge. Koža oko noktiju može biti crvena ili otečena, a ponekad su vidljivi sitni krvni sudovi. Kod žena tamnije kože, moguća je pojava tamnih ili plavičastih promjena na noktima.

Svaka žena koja primijeti nove ili neuobičajene promjene na koži, kosi ili noktima, kao i ranice na sluznici, treba što prije potražiti savjet ljekara. Rano prepoznavanje i pravovremeno započinjanje terapije mogu značajno unaprijediti kvalitet života i smanjiti rizik od trajnih posljedica. Stručnjaci savjetuju izbjegavanje direktnog izlaganja suncu, korištenje zaštitnih krema, kao i redovne dermatološke preglede radi ranog otkrivanja promjena.

Za tačnu dijagnozu i savjet obratite se ljekaru.