Američka obavještajna procjena: Rusija podržava secesionističke aktivnosti u entitetu RS

Godišnji izvještaj navodi da je destabilizacija Bosne i Hercegovine uzrokovana uticajem Rusije, dok SAD nastavljaju podržavati teritorijalni integritet zemlje.

Američke obavještajne agencije u najnovijoj ‘Godišnjoj procjeni prijetnji’ za 2026. godinu upozorile su da je Zapadni Balkan i dalje područje intenzivnih političkih tenzija, sa posebnim naglaskom na destabilizirajuću ulogu Rusije u regiji. U dokumentu, koji priprema Ured direktora Nacionalne obavještajne službe, istaknuto je da Rusija snažno podržava nastojanja za odvajanje entiteta Republika Srpska od Bosne i Hercegovine, te potiče nestabilnost i među Srbijom i Kosovom.

Prema procjeni koju potpisuje 18 američkih obavještajnih organizacija, uključujući Centralnu obavještajnu agenciju (CIA), Federalni istražni biro (FBI) i Nacionalnu sigurnosnu agenciju (NSA), lider Republike Srpske Milorad Dodik poduzima korake kako bi oslabio međunarodni nadzor u Bosni i Hercegovini i stvorio uslove za de facto secesiju ovog entiteta. Upozorava se da ovakvo djelovanje povećava rizik od destabilizacije cijele države i narušava regionalnu sigurnost.

Profesor Armin Kržalić sa Fakulteta za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije ocjenjuje da upozorenja o ruskom hibridnom utjecaju i prijetnjama kroz entitet RS nisu nova, ali da sada dodatno naglašavaju osjetljivost zemlje. “Centralna figura je Milorad Dodik, čija retorika i politički potezi balansiraju između unutrašnje mobilizacije i vanjske politike. Dugoročna stabilnost Bosne i Hercegovine ipak zavisi od političke odgovornosti domaćih aktera”, izjavio je Kržalić za medije.

Prema njegovim riječima, Rusija nema poseban strateški cilj na Zapadnom Balkanu osim da zadrži postojeće stanje i uspori ili onemogući približavanje država regiona Evropskoj uniji i NATO savezu. Kržalić je izrazio razočarenje što Evropska unija ne odgovara odlučnije prema, kako kaže, saveznicima Rusije u regionu.

Izvještaj američkih agencija takođe potvrđuje da politika Sjedinjenih Američkih Država u pogledu Bosne i Hercegovine ostaje nepromijenjena, bez obzira na promjene administracije u Washingtonu ili lobističke aktivnosti iz Republike Srpske. Destabilizacija BiH prepoznata je kao direktna prijetnja interesima SAD i regionalnoj sigurnosti, a glavnim krivcem se i dalje smatraju iste političke strukture u RS-u.

“Ohrabrujuće je što, bez obzira na promjene u svjetskoj politici, SAD nastavljaju snažno podržavati cjelovitost i nezavisnost Bosne i Hercegovine. Takav kurs treba biti i dalje prioritet za domaće vlasti, uz konstantno jačanje državnih institucija. SAD su uložile značajna sredstva u mir i stabilnost BiH”, dodao je Kržalić.

Godišnja procjena američkih obavještajnih službi redovno služi kao osnova za oblikovanje vanjske i sigurnosne politike Sjedinjenih Država prema partnerima na Zapadnom Balkanu. Analitičari očekuju da će aktuelni nalazi uticati na dalje korake međunarodne zajednice u odnosu na politička dešavanja u Bosni i Hercegovini, posebno u kontekstu sve češćih napetosti i najava secesionističkih poteza iz entiteta RS.

Dalji razvoj situacije biće uslovljen i unutrašnjim političkim odlukama u BiH, ali i odgovorima Evropske unije i NATO saveza na potencijalne izazove regionalnoj stabilnosti.