Italijanski novinar tvrdi da su švicarski državljani učestvovali u ‘Sarajevo safariju’ tokom opsade

Ezio Gavazzeni navodi da su bogati Evropljani, uključujući Švicarce, plaćali za ubistva civila u Sarajevu 1990-ih, a istrage se vode i u Italiji i BiH

Italijanski novinar i autor Ezio Gavazzeni iznio je u svojoj nedavno objavljenoj knjizi tvrdnje da su tokom opsade Sarajeva 1992-1996. godine bogati građani iz više zapadnoevropskih zemalja, uključujući Švicarsku i Italiju, dolazili u glavni grad Bosne i Hercegovine kako bi, uz novčanu naknadu, snajperskim oružjem ubijali civilno stanovništvo. Prema njegovim navodima, u tzv. ‘Sarajevo safariju’ učestvovali su pojedinci visoke društvene klase, među kojima su bili advokati, ljekari i biznismeni, a za svaku likvidaciju plaćali su lokalnim vojnim strukturama.

Gavazzeni je u razgovoru za švicarski dnevni list izjavio da su, pored Italijana, među učesnicima bili i švicarski državljani, iako nije precizirao broj niti identitet osoba. Autor tvrdi da su prema prikupljenim svjedočenjima, najskuplje bile likvidacije djece i žena, dok su muškarci također bili meta. Ubice su, kako se navodi, za uspomenu nosile čahure različitih boja – plave za dječake, ružičaste za djevojčice, a crvene ili žute za odrasle osobe.

Fenomen tzv. ‘Sarajevo safarija’ postao je poznat široj javnosti nakon objave dokumentarnog filma slovenskog režisera prije nekoliko godina, a Gavazzeni je proširio istraživanje kroz niz razgovora sa neposrednim učesnicima i svjedocima. Prema njegovim navodima, zabilježeno je 230 italijanskih državljana i približno isti broj učesnika iz drugih evropskih zemalja. Jedan od izvora, identificiran samo kao ‘Francuz’, opisao je tzv. ‘vikend ubice’ kao imućne pojedince koji su pokazivali uzbuđenje i nedostatak kajanja nakon izvršenih djela.

Prema iskazima svjedoka navedenim u knjizi, cijene za ubistvo civila kretale su se od 50.000 švicarskih franaka za dijete do 200.000 franaka za tzv. ‘paket pustolovine’. Gavazzeni navodi da su svi identifikovani počinioci bili muškarci, te da su među njima bili i poslovni ljudi stariji od 60 godina. Kriminologinja Martina Radice, koja je doprinijela istraživanju, ocijenila je da su izvršioci pokazivali patološki narcizam i potpuni nedostatak empatije.

Sumnje u istinitost ovih tvrdnji izrazili su neki novinari iz Španije i drugih zemalja, smatrajući da su one postale viralan fenomen zahvaljujući društvenim mrežama, ali su u posljednje vrijeme počele stizati i potvrde iz različitih izvora. Istrage o ovom fenomenu trenutno vodi tužilaštvo u Milanu, dok je i Tužilaštvo Bosne i Hercegovine pokrenulo vlastiti postupak. Prema navodima bivšeg pripadnika italijanske obavještajne službe, njihove strukture su imale saznanja o ovim aktivnostima, ali nisu poduzimale konkretne mjere tokom ratnih dešavanja zbog opće nestabilnosti u regionu.

Jedna od svjedokinja, humanitarna radnica koja je tokom rata dostavljala pomoć u BiH, navela je da je izvan Sarajeva susrela grupu naoružanih muškaraca iz Italije koji su, prema vlastitim riječima, ‘dolazili radi zabave izvan grada’. Gavazzeni tvrdi da posjeduje imena deset italijanskih državljana za koje sumnja da su učestvovali u ovim zločinima, ali ističe da bi sudski dokazi mogli biti nedovoljni. On je izrazio nadu da će istrage u drugim zemljama biti proširene kako bi odgovorni snosili posljedice.

Tužilaštva u Italiji i Bosni i Hercegovini nastavljaju raditi na ovom slučaju, a novi podaci i svjedočenja mogu uticati na dalji tok istraga i eventualne optužnice protiv identifikovanih počinilaca.