Negativan prirodni priraštaj zabilježen u svim kantonima Federacije BiH tokom februara

Prema zvaničnim podacima, u februaru 2025. godine rođeno je 1.168 beba, dok je umrlo 1.633 stanovnika, što ukazuje na nastavak negativnog trenda stanovništva.

U svim deset kantona Federacije Bosne i Hercegovine tokom februara ove godine zabilježen je negativan prirodni priraštaj, pokazuju podaci Federalnog zavoda za statistiku. U analiziranom mjesecu rođeno je ukupno 1.168 beba, dok je broj preminulih iznosio 1.633 stanovnika, što rezultira prirodnim priraštajem od -465. Vitalni indeks, koji pokazuje odnos broja rođenih prema broju umrlih, iznosio je 72.

Prema istim statističkim podacima, u februaru je sklopljeno 426 brakova, dok je zabilježeno 110 razvoda. Ovi pokazatelji nastavljaju trend iz prethodnih godina, gdje se broj rođenih kontinuirano smanjuje, a broj umrlih ostaje na visokom nivou. Prošle godine, prirodni priraštaj bio je negativan u devet kantona Federacije BiH, dok je jedino Zapadnohercegovački kanton zabilježio pozitivan rezultat.

Demograf Adnan Smajić, profesor na Ekonomskom fakultetu u Sarajevu, smatra da ovakvi podaci ukazuju na dugoročne izazove za društvo i ekonomiju. “Negativan prirodni priraštaj je posljedica niskog nataliteta, starenja stanovništva i povećane emigracije, što zahtijeva hitne mjere populacione politike na svim nivoima vlasti,” izjavio je Smajić medijima.

Prema kumulativnim podacima za 2025. godinu, u Federaciji BiH rođeno je 15.387 djece, dok je u istom periodu preminulo 20.541 osoba, što rezultira ukupnim negativnim prirodnim priraštajem od -5.154 stanovnika. Stručnjaci upozoravaju da ovakvi trendovi mogu dovesti do smanjenja radne snage, povećanja opterećenja na penzioni sistem i slabijeg ekonomskog rasta.

Federalni zavod za statistiku navodi da su glavne karakteristike ovog trenda izražene u urbanim i ruralnim sredinama podjednako, uz napomenu da migracije mladih dodatno utiču na smanjenje broja stanovnika u pojedinim kantonima. “Mjere za podršku porodicama sa djecom i pronatalitetne politike, poput novčanih stimulacija i olakšica, pokazale su pozitivne rezultate u nekim općinama, ali je potreban koordiniran pristup na nivou cijele Federacije BiH”, navedeno je u saopćenju Zavoda.

Sociologinja Alma Kapić pojašnjava da uz demografske i ekonomske faktore, uticaj imaju i društveni trendovi, poput odgađanja sklapanja braka i roditeljstva, nesigurnih uslova zapošljavanja te otežanog pristupa stambenom zbrinjavanju. “Ovi podaci pokazuju potrebu za dugoročnim strategijama koje će uključiti i obrazovne, socijalne i ekonomske mjere kako bi se usporio pad stanovništva,” navela je Kapić u izjavi.

Vlada Federacije BiH je ranije najavila izradu nove strategije za demografsku obnovu i podršku mladim porodicama, ali stručnjaci ističu da konkretni rezultati još nisu vidljivi na terenu. Očekuje se da će trend negativnog prirodnog priraštaja biti i dalje prisutan, osim ukoliko ne dođe do značajnije promjene populacione politike i uslova života za mlade i porodice.