Obilježena 68. godišnjica rođenja Avde Palića, komandanta odbrane Žepe

Avdo Palić, pukovnik Armije Republike Bosne i Hercegovine, rođen je 4. aprila 1958. godine u Krivači kod Han-Pijeska, a ostao je upamćen po organizaciji otpora i žrtvi tokom rata 1992–1995.

U subotu, 4. aprila 2026. godine, navršava se 68 godina od rođenja Avde Palića, jednog od najistaknutijih oficira Armije Republike Bosne i Hercegovine i komandanta odbrane zaštićene zone Žepa tokom rata 1992–1995. godine. Palić je rođen 1958. u selu Krivača kod Han-Pijeska, a prije izbijanja sukoba živio je i radio kao nastavnik u Vlasenici zajedno sa suprugom Esmom Palić.

Tokom proljeća 1992. godine, Avdo Palić se sa porodicom zatekao u Žepi, naselju u istočnoj Bosni, gdje je zbog početka oružanih sukoba ostao i ubrzo preuzeo ključnu ulogu u organizaciji i vođenju odbrane ovog područja, koje je kasnije proglašeno zaštićenom zonom Ujedinjenih nacija. Njegova sposobnost vođenja, pregovaranja i očuvanja mira među preostalim stanovništvom istaknuta je u brojnim izvještajima i svjedočanstvima preživjelih.

Nakon pada Žepe u julu 1995. godine i tokom evakuacije civila, Avdo Palić je odlučio ostati i nastaviti pregovore sa predstavnicima Vojske Republike Srpske, predvođenim tadašnjim generalom Ratkom Mladićem. Na jednom od sastanaka, 27. jula 1995. godine, Palić je zarobljen i odveden u nepoznatom pravcu. Prema kasnijim navodima porodice i izvora iz međunarodnih organizacija, posljednji put je viđen u vojnom zatvoru u Bijeljini, a 5. septembra iste godine smatran je ubijenim.

Njegovi posmrtni ostaci ekshumirani su iz masovne grobnice u novembru 2001. godine kod sela Vragolovi, općina Rogatica, zajedno sa ostacima još osam žrtava. Identifikacija je potvrđena tek u avgustu 2009. godine, nakon čega su ostaci predati porodici i dostojanstveno ukopani.

Palićev doprinos odbrani Žepe i zaštiti civila prepoznat je i u domaćoj i međunarodnoj javnosti. Esma Palić, supruga, godinama je javno istupala i tražila rasvjetljavanje okolnosti nestanka i smrti, ističući značaj pravednog sjećanja na sve žrtve rata. “Avdo je ostavio neizbrisiv trag hrabrošću i osjećajem odgovornosti prema svom narodu. Njegova žrtva obavezuje nas da se borimo za istinu i pravdu”, navela je Esma Palić u jednom od svojih ranijih obraćanja medijima.

Organizacije za ljudska prava, kao i udruženja preživjelih iz Žepe, redovno podsjećaju na značaj očuvanja istine i sjećanja na komandanta Palića. Historijski podaci potvrđuju da je odbrana Žepe omogućila spašavanje hiljada civila tokom najtežih mjeseci rata, a njegov lik ostaje simbol vojničke časti i profesionalizma.

U povodu godišnjice rođenja, brojni građani, bivši saborci i predstavnici udruženja položili su cvijeće i upalili svijeće na mezar Avde Palića. Očekuje se da će i ove godine biti održani prigodni programi sjećanja u više gradova Bosne i Hercegovine. Institucije i udruženja koriste ovu priliku da podsjete na važnost procesuiranja ratnih zločina i očuvanja kolektivnog pamćenja, te naglašavaju da je sudbina mnogih nestalih još uvijek nepoznata.