Meteorolozi upozoravaju na mogućnost snažnog El Ninja i ekstremnih vremenskih uslova u regionu 2026. godine

Sezonski modeli ukazuju da postoji 80% šanse za jak El Ninjo do ljeta 2026, što može uzrokovati superćelijske oluje i suše u Srbiji i regionu.

Novi klimatski podaci iz prve polovine ove godine ukazuju na ubrzani razvoj El Ninja, prirodnog fenomena koji može rezultirati ekstremnim vremenskim uslovima širom svijeta, uključujući područje Srbije i regiona. Prema analizi vodećih svjetskih meteoroloških centara, površinske temperature okeana u istočnom i centralnom Pacifiku prelaze iz hladne La Ninje prema neutralnom stanju, uz naznake značajnog zagrijavanja do ljeta 2026. godine.

Dr Irida Lazić sa Instituta za meteorologiju u Beogradu izjavila je da su najnovija mjerenja pokazala kako je istočni Pacifik, posebno uz obale Južne Amerike, već ušao u toplu fazu, dok se centralni dio okeana približava istom stanju. “Ovi pokazatelji su ključni za proglašenje početka El Ninja, a sezonski modeli trenutno predviđaju 98% vjerovatnoće da će El Ninjo biti dominantan do avgusta 2026. godine,” navela je Lazić.

Ono što posebno zabrinjava stručnjake jeste mogućnost pojave izuzetno snažnog, tzv. “super El Ninja”, tokom kojeg anomalije temperature dostižu čak +2°C i traju duži period. Prema aktuelnim procjenama, postoji 22-33% šanse za razvoj ovako snažnog El Ninja, što podsjeća na ekstremne klimatske događaje iz 1997/98. i 2015/16. godine, kada su zabilježene razorne oluje i suše u više dijelova svijeta.

“Dinamika tranzicije tokom 2026. uporediva je s godinama kada su zabilježeni najjači El Ninjo događaji u modernoj istoriji. Međutim, sada je osnovna temperatura okeana već povišena zbog dugotrajnih klimatskih promjena, što dodatno pojačava rizik od ekstrema,” dodala je Lazić.

Stručnjaci naglašavaju da su dugoročne prognoze za proljeće posebno neizvjesne zbog tzv. “barijere prolećne predvidljivosti”, kada su veze između okeana i atmosfere najslabije. Ipak, većina modela ukazuje da će ljeto 2026. biti veoma toplo, s mogućim čestim toplotnim talasima i ozbiljnim rizikom od ekstremnih suša, dok su istovremeno vjerovatne i superćelijske oluje praćene obilnim padavinama i gradom.

El Ninjo, prirodni klimatski ciklus koji se javlja svake dvije do sedam godina, značajno mijenja globalne obrasce padavina i temperature. U regionu Balkana, uključujući Srbiju, može dovesti do izuzetno nestabilnog vremena – od dugotrajnih sušnih perioda do naglih, snažnih oluja koje izazivaju materijalnu štetu i ugrožavaju poljoprivredu.

Meteorolozi savjetuju građanima i nadležnim službama da pomno prate zvanične prognoze i pripreme se za moguće ekstrema tokom sljedeće godine. “Pravovremeno informisanje i preventivne mjere mogu smanjiti štete od oluja i suša koje bi mogle nastupiti ukoliko se El Ninjo razvije prema trenutnim predviđanjima,” zaključila je Lazić.