Obilježeno 85 godina od bombardovanja Beograda u Drugom svjetskom ratu

Na današnji dan 1941. godine, nacistička Njemačka izvela je napad na Beograd, pri čemu je poginulo između 2.000 i 4.000 ljudi, a uništena je i Narodna biblioteka Srbije.

U Beogradu je danas obilježena 85. godišnjica od početka bombardovanja tog grada u Drugom svjetskom ratu, kada je 6. aprila 1941. godine nacistička Njemačka bez objave rata napala tadašnju Kraljevinu Jugoslaviju. Napad je uslijedio nakon državnog udara koji je doveo do političkih promjena i udaljavanja Jugoslavije od Sila Osovine.

Prema dostupnim podacima, u jutarnjim satima 6. aprila prema Jugoslaviji je poletjelo 484 njemačka aviona, od čega je 234 bilo bombardera. Na Beograd je tokom višednevnih napada bačeno oko 440 tona zapaljivih bombi, što je dovelo do ogromnih ljudskih i materijalnih gubitaka. Procjenjuje se da je u napadima, koji su trajali do 12. aprila, poginulo između 2.000 i 4.000 ljudi, dok je približno 700 zgrada potpuno uništeno, a više hiljada objekata oštećeno.

Jedan od najtežih udaraca za kulturnu baštinu bio je potpuni požar Narodne biblioteke Srbije na Kosančićevom vencu, gdje je uništeno više od 300.000 knjiga, rukopisa i dokumenata neprocjenjive vrijednosti. Teško je oštećena i Vaznesenjska crkva tokom službe, sa brojnim vjernicima unutar objekta.

„Bombardovanje Beograda predstavlja jedan od najtežih trenutaka u historiji grada i cijele zemlje“, izjavio je istoričar Milan Petrović, napominjući da su napadi izvedeni bez prethodne objave rata, što je predstavljalo kršenje tadašnjih međunarodnih normi. Prema njegovim riječima, tadašnja protivvazdušna odbrana Jugoslavije uspjela je oboriti više od 40 njemačkih aviona, a poginulo je i 11 jugoslavenskih pilota.

Ratni događaji iz aprila 1941. godine ubrzali su okupaciju i podjelu Jugoslavije među Silama Osovine, a period poznat kao „Aprilski rat“ završen je već 17. aprila kapitulacijom jugoslavenskih vlasti. Stručnjaci podsjećaju da su posljedice bombardovanja ostavile dugoročne tragove na urbanom tkivu Beograda, ali i na kolektivno sjećanje stanovništva.

Povodom godišnjice, u Narodnoj biblioteci Srbije otvorena je izložba „85 godina od bombardovanja zgrade Narodne biblioteke na Kosančićevom vencu“, kako bi se podsjetilo na važnost očuvanja kulturne baštine i trajnog sjećanja na žrtve rata. Organizatori najavljuju i niz panel diskusija i historijskih predavanja tokom narednih dana.

Obilježavanjem ovog datuma, građani i institucije podsjećaju na značaj mira i na tragedije koje ratovi ostavljaju za sobom. Stručnjaci ističu da su ovakve komemoracije važne za edukaciju mladih generacija i očuvanje historijske svijesti o periodu Drugog svjetskog rata na Balkanu.