Peta sedmica Vaskršnjeg posta počinje sutra, vjernici pozvani na poštovanje tradicije

Vaskršnji post ove godine traje do 12. aprila, a peta sedmica je poznata po posebnim pravilima i običajima pravoslavne tradicije.

Peta sedmica Vaskršnjeg posta, poznata i kao Gluva nedjelja, započinje u ponedjeljak, 23. februara, širom pravoslavnih zajednica u Bosni i Hercegovini i regiji. Ova sedmica ima poseban značaj u pravoslavnom kalendaru, a obilježava se periodom pojačanog duhovnog povlačenja, posta i pokajanja. Prema crkvenom učenju, tokom Gluve nedjelje vjernici su pozvani da se suzdrže od veselja, muzike, pjesme i zabava, a period je nazvan „gluvim“ zbog podsticanja na tišinu i unutrašnju sabranost.

Peta sedmica posvećena je prepodobnoj Mariji Egipćanki, čija životna priča služi kao primjer pokajanja i duhovne obnove. Prema predanju, Marija Egipćanka je od mladosti živjela razuzdano, ali je nakon što joj je spriječen ulazak u jerusalimski hram doživjela preobražaj i ostatak života provela u pustinji u pokajanju i molitvi. Njeni podvizi posebno su istaknuti tokom čitanja Velikog kanona Andreja Kritskog, kao i tokom bogosluženja u ovoj sedmici.

Vjerski običaji nalažu da se u petoj sedmici posta vjernici uzdržavaju od putovanja, obavljanja velikih fizičkih poslova, odvođenja stoke na pašnjake i sudjelovanja u kolektivnim radnim akcijama. Prema crkvenim pravilima, vjernici su pozvani na posebno strogi post, molitvu i pokajanje, uz aktivno sudjelovanje u bogosluženjima i ličnom duhovnom preispitivanju.

Sveštenik Dragan Petrović iz jedne pravoslavne parohije u Sarajevu ističe važnost poštovanja ovih običaja: “Gluva nedjelja ima duboko simbolično značenje. Ovo je vrijeme kada se vjernici povlače u tišinu i okrenu svojoj savjesti i Bogu. Poštovanje običaja nije samo formalnost, već prilika za ličnu promjenu.”

Marija Egipćanka, kao zaštitnica ove sedmice, u crkvenim spisima se navodi kao primjer da pokajanje i promjena životnog puta uvijek ostaju mogući. Njeno žitije čita se u pravoslavnim hramovima tokom sedmice, a vjernicima se preporučuje da se upoznaju sa ovim tekstovima radi dodatne duhovne inspiracije.

Vaskršnji post traje ukupno sedam sedmica i završava na praznik Vaskrsa, koji ove godine pada 12. aprila. Posljednja sedmica pred Vaskrs smatra se najstrožom, a pripreme za praznik uključuju intenzivniju molitvu, post i pripremu za sveto pričešće. Crkva podsjeća da smisao posta nije samo u suzdržavanju od određene hrane, već u duhovnom pročišćenju, opraštanju i solidarnosti prema drugima.

Stručnjaci za crkvenu tradiciju napominju da se tokom posta vjernici podstiču i na dobra djela, pomoć bližnjima i izbjegavanje sukoba i ogovaranja. “Vaskršnji post je prilika da svako od nas preispita svoje postupke i odnose sa drugima. Gluva nedjelja je vrijeme kada se posebno naglašava potreba za unutrašnjim mirom i praštanjem”, zaključuje Bogdan Milinković, profesor teologije iz Banje Luke.

Vjernici pravoslavne vjeroispovijesti pozvani su da i tokom ove sedmice poštuju crkvena pravila i običaje, a sveštenici podsjećaju da su duhovna stabilnost i zajedništvo najvažnije vrijednosti koje treba njegovati u ovom periodu.