Poreska uprava pojašnjava rokove zastarelosti za poreske dugove u Bosni i Hercegovini

Građani i preduzetnici moraju biti svjesni da poreska obaveza može zastarjeti nakon 5 ili 10 godina, ali zastarelost nije automatska i često biva prekinuta postupcima naplate.

Pitanje zastarelosti poreskih dugova izaziva brojne nedoumice među građanima i preduzetnicima širom Bosne i Hercegovine, posebno oko tačnih rokova i pravila koja regulišu prestanak poreske obaveze. Prema važećim zakonima, poreska obaveza ne traje neograničeno, ali se period zastarelosti određuje prema jasnim kriterijima.

Poreska uprava navodi da postoje dvije ključne vrste zastarelosti: relativna, koja nastupa nakon pet godina, i apsolutna, koja stupa na snagu poslije deset godina od nastanka poreske obaveze. To znači da organi uprave imaju pravo da utvrđuju i naplaćuju porez u roku od pet godina od dana kada je obaveza nastala, dok nakon deset godina, bez obzira na prekide, dug definitivno prestaje.

“Ukoliko poreski organi preduzmu bilo koju radnju radi naplate duga, poput slanja opomena, donošenja rješenja ili pokretanja prinudne naplate, rok zastarelosti se prekida i počinje teći iznova”, saopćeno je iz Poreske uprave. Zbog čestih aktivnosti naplate, u praksi se rijetko dešava da dug zastari bez prekida.

Stručnjaci za poresko pravo ističu da zastarelost poreskih obaveza ne nastupa automatski čak ni kada su ispunjeni svi formalni uslovi. “Građani i preduzetnici sami moraju podnijeti zahtjev ili se pozvati na zastarelost pred nadležnim organima. U suprotnom, dug može ostati evidentiran i biti predmet daljnje naplate”, pojasnio je jedan od poreskih savjetnika iz Sarajeva.

Pravila zastarelosti odnose se jednako na fizička lica i na preduzetnike, budući da poreske obaveze regulišu posebni propisi za ovu oblast. Za razliku od drugih dugovanja, kao što su komunalne ili komercijalne obaveze, poreski dugovi ne podliježu Zakonu o obligacionim odnosima.

Poreska uprava podsjeća da je moguće podnijeti zahtjev za odlaganje plaćanja ili za otplatu dugovanja na rate. Uslovi i period otplate zavise od svakog pojedinačnog slučaja i utvrđuju se na osnovu važećih propisa. Građanima se preporučuje da prate svoja poreska zaduženja putem zvaničnih kanala i da reaguju na vrijeme kako bi izbjegli dodatne troškove, zatezne kamate ili pokretanje prinudne naplate.

“Razumijevanje rokova zastarelosti i pravilno vođenje evidencije o poreskim obavezama ključno je za izbjegavanje nepotrebnih problema,” navode poreski stručnjaci. Preporučuje se redovno praćenje stanja, konsultacija sa stručnim licima i pravovremena reakcija na sve zvanične dopise Poreske uprave.

Iako zakon jasno definiše rokove zastarelosti, u praksi se zbog čestih prekida naplate dugovi često produžavaju i ostaju aktivni duže od očekivanog. Građani i preduzetnici trebaju biti informisani o svojim pravima i obavezama, kako bi efikasno upravljali svojim finansijskim obavezama i izbjegli neprijatna iznenađenja.