Više od 3.000 putnika vraćeno sa granice Hrvatske zbog novih EU kontrola

Primjena novog evropskog sistema kontrole putnika izazvala višesatna čekanja na prelazima između BiH, Srbije i Hrvatske, a najčešći razlog odbijanja bio je prekoračenje dozvoljenog boravka.

Više od 3.000 putnika vraćeno je u jednom danu sa graničnih prelaza između Bosne i Hercegovine, Srbije i Hrvatske nakon što je u punom kapacitetu počeo s primjenom novi evropski sistem kontrole putnika, poznat kao Entry/Exit sistem (EES). Ove mjere, koje uključuju prikupljanje biometrijskih podataka uz pasoške kontrole, dovele su do formiranja dugih kolona i višesatnih čekanja na najfrekventnijim prelazima, što je posebno bilo izraženo tokom prazničnog vikenda.

Prema riječima Zorana Ničena, pomoćnika glavnog šefa policije i načelnika Uprave za granicu Hrvatske, 3.261 osoba nije dobila dozvolu za ulazak u Evropsku uniju tokom jednog dana, a najčešći razlog bio je takozvani „overstay“, odnosno prekoračenje dozvoljenog boravka u EU. Sistem EES, koji se provodi na svim granicama država članica Evropske unije, ima za cilj povećanje sigurnosti i sprječavanje zloupotrebe dokumenata, ali je značajno usporio protok putnika.

Ničeno je objasnio da kontrola sada traje duže jer je potrebno evidentirati biometrijske podatke svakog putnika, što u prosjeku traje oko 70 sekundi po osobi. „Novi sistem praktično onemogućava zloupotrebu tuđih dokumenata i omogućava povezivanje sa evropskim bazama podataka, čime se podiže nivo sigurnosti. Međutim, vrijeme kontrole se produžilo i to je izazvalo gužve, naročito tokom praznika“, naveo je Ničeno u izjavi medijima.

Na graničnom prelazu Batrovci, na primjer, čekalo se i do tri sata, dok su pojedini putnici na drugim prelazima zabilježili čekanja od skoro devet sati. Zvaničnici ističu da su gužve pojačane i zbog povećanog broja putovanja povodom pravoslavnog Uskrsa, ali da je dodatno vrijeme obrade svakog putnika ključni faktor usporavanja saobraćaja.

Nadležni organi Hrvatske i drugih država regiona apeluju na putnike da prije putovanja provjere trajanje dozvoljenog boravka i ispravno popune potrebne dokumente, kako bi izbjegli nepotrebna zadržavanja i potencijalno vraćanje sa granice. Stručnjaci za migracionu politiku upozoravaju da će prilagođavanje novom sistemu zahtijevati dodatnu obuku graničnih službenika i eventualno tehnička poboljšanja, kako bi se vrijeme čekanja svelo na minimum.

Iz Ministarstva unutrašnjih poslova Hrvatske najavljeno je da će se razmatrati mogućnost povećanja broja službenika na prelazima sa najviše prometa, kao i uvođenje dodatnih digitalnih rješenja. Putnicima se savjetuje da planiraju putovanja van udarnih termina i da budu spremni na duže zadržavanje dok se sistem u potpunosti ne optimizira.

Primjena EES sistema predstavlja dio šire evropske strategije za unapređenje bezbjednosti i kontrole migracija, ali i izazov za građane Bosne i Hercegovine i regiona koji redovno putuju u države Evropske unije. Očekuje se da će narednih sedmica nadležni analizirati učinak novih mjera i predložiti eventualne izmjene radi olakšanja graničnih procedura.