Gradska vijećnica u Sarajevu obilježava 130 godina od otvaranja

Impozantni objekt iz austrougarskog perioda, smješten na Mustaj-pašinom mejdanu, simbol je kulturne i historijske baštine grada

Gradska vijećnica u Sarajevu, jedan od najprepoznatljivijih simbola glavnog grada Bosne i Hercegovine, obilježava 130 godina od svog zvaničnog otvaranja. Ova monumentalna građevina, smještena nedaleko od Baščaršije na Mustaj-pašinom mejdanu, otvorena je 20. aprila 1896. godine i predstavlja vrhunski primjer pseudo-maurske arhitekture iz vremena austrougarske uprave.

Prvi projekat Vijećnice izradio je arhitekt Karlo Paržik, ali je izrada konačnog rješenja povjerena Aleksandru Viteku, koji je za inspiraciju koristio džamiju Kemala II u Kairu. Nakon Vitekove smrti, radove je preuzeo arhitekt Ćiril M. Iveković, te je izgradnja objekta trajala od 1892. do 1894. godine. Gradska vijećnica je, od otvaranja, bila sjedište gradske uprave, Okružnog suda i Bosanskohercegovačkog sabora, a od 1949. godine služila je kao Gradska biblioteka, kasnije i kao Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine.

Tokom opsade Sarajeva i agresije na Bosnu i Hercegovinu 1992. godine, Vijećnica je pretrpjela teška oštećenja – u noći sa 25. na 26. avgust 1992. godine, nakon višestrukog granatiranja, izbio je požar u kojem je uništena unutrašnjost objekta i izgubljeno gotovo 80 posto knjižnog fonda i dokumenata Nacionalne i univerzitetske biblioteke BiH. Katalog biblioteke i mnogi neprocjenjivi dokumenti, svjedoci kulturne i naučne historije zemlje, zauvijek su nestali u vatri.

Obnova Vijećnice, zahvaljujući pomoći evropskih i svjetskih partnera, trajala je više od dvije decenije. Obnovljeni objekt svečano je otvoren 9. maja 2014. godine, povrativši status jednog od najvažnijih kulturnih i reprezentativnih objekata Sarajeva. Danas Vijećnica ponovo služi kao mjesto za gradske događaje, kulturne manifestacije i izložbe, te podsjeća na važnost očuvanja kulturnog naslijeđa.

“Gradska vijećnica je više od arhitektonskog remek-djela; ona je simbol otpora i obnove Sarajeva kroz tešku historiju”, istakao je u pisanom saopćenju jedan od članova aktuelne gradske uprave. “Njeno ponovno otvaranje označilo je povratak kulturnog i javnog života u ovaj dio grada, ali i podsjetnik na potrebu zaštite kulturnih vrijednosti.”

Stručnjaci za arhitekturu ističu kako je Vijećnica jedinstvena po spoju orijentalnih i evropskih stilova, te po značaju koji ima u kolektivnom pamćenju građana Sarajeva. Prema riječima historčara umjetnosti, ovakvi objekti doprinose jačanju identiteta ne samo grada, već i cijele države.

Uprava Grada Sarajeva najavila je niz kulturnih događaja povodom jubileja, uključujući izložbe posvećene historiji Vijećnice, kao i besplatne obilaske za građane i turiste. “Cilj nam je da mlađe generacije upoznaju značaj i bogatu prošlost ovog objekta, te da zajedno gradimo svijest o važnosti očuvanja kulturne baštine”, dodaje se u najavi Gradske uprave.

Gradska vijećnica ostaje trajni podsjetnik na burnu historiju Sarajeva, ali i na snagu zajednice da obnovi i očuva svoje najvrednije simbole, te da ih prenese budućim generacijama.